Stress en burnout
Stress zorgt bij een gezond persoon voor extra alertheid en de mogelijkheid meer te presteren. Stress kan ervoor zorgen dat je sneller rent bij een wedstrijd, dat je beter na kan denken en sneller reageert. Topsporters hebben baat bij stress. Stress zorgt namelijk voor een aantal lichamelijke veranderingen: o.a. een snellere polsslag, gespannen spieren, een versnelde ademhaling. Als de spanning wegvalt zakt de stress ook weg en de daarbij behorende symptomen ook. Stress in positieve zin is dus nuttig. Maar als je constant stress ervaart zonder dat dit een functie heeft kan dit ook anders uitpakken. Stress situaties die niet gezond zijn maak je elke dag mee. Denk maar aan een lange rij bij de kassa terwijl je haast hebt. Een trein die te vroeg is en jij te laat! Elke dag in de file naar je werk. Maar ook je relatie kan stress meebrengen of een huilbaby. Als je elke dag stress ervaart is het niet meer positief.
Waarom altijd stress en werk?
Als je op internet of bij de bibliotheek gaat zoeken naar informatie over stress en burnout kom je talloze sites en boeken tegen over stress of een burnout door je werk. Zelden of nooit zie je informatie over stress en burnout bij moeders die een huishouden runnen én werken. Of over moeders die niet buitenshuis werken maar een huishouden runnen. Heel vreemd als je weet dat stress bij moeders enorm vaak voorkomt. Lees onderstaand artikel maar!
De ochtend verandert bij jonge gezinnen vaak in een hectisch tafereel omdat het opstaan, wassen en ontbijten met kleine kinderen altijd anders loopt dan gepland. Meer dan 80 procent van de moeders ervaart wekelijks die ochtenddrukte. Dat blijkt uit een enquête die gehouden werd onder meer dan 3000 moeders op www.volgensmama.nl. Als gevolg van de ochtendspits wordt 7,5 procent van de kinderen zelfs helemaal niet gewassen of opgefrist. Door weinig tijd, kinderen die niet meewerken of spullen die zoek zijn, ontstaat er bij veel gezinnen onrust in de ochtend. Zowel werkende als niet-werkende moeders ervaren dezelfde ochtenddrukte. Zo geeft een op de drie van de ondervraagde moeders aan dat het ontbijt van de ouders er het eerst bij inschiet. Daarnaast wordt het kammen van de haren en tandenpoetsen bij een op de zeven kinderen tijdens drukte overgeslagen. Bijna alle kinderen verlaten het huis wel met een gevulde maag. De meeste ouders kiezen ervoor de kinderen ’s avonds uitgebreid in bad te doen en ze dan ’s ochtends op de commode of in de kinderkamer te verzorgen.
Moeders met dubbele banen
Eigenlijk hebben we het in de jaren 60 en 70 helemaal verkeerd gedaan: de emancipatie. Ok, vrouwen staan op veel fronten nu gelijk met mannen maar vrouwen hebben er een baan BIJGENOMEN. Veel mannen laten nog steeds de bezigheden thuis voor een groot deel over aan de partner, terwijl zij beiden buiten de deur werken. We doen niet meer alleen het slopende werk van opvoeden, maar hebben ook een baan buiten de deur. Thuis de kinderen die huilen en op het werk de baas die brult.
Thuisblijfmoeders
Hoor je weinig over moeders die buiten de deur weken met stress, nog minder hoor je over thuisblijfmoeders! Thuisblijf moeders hebben weinig te doen, kunnen lekker koffie drinken en daarom krijgen zij geen last van bovengenoemde klachten. Als ik de verhalen op mijn werk hoor denk ik wel eens dat vrouwen een baan buiten de deur nemen om even bij de kinderen weg te zijn! Het grootste deel van de moeders vindt het werk daar minder vermoeiend! De hele dag voor je kind zorgen is slopend. Eén kind kan je al onvoorstelbaar veel werk bezorgen. Laat staan dat je meer kinderen heb rondlopen. Je bent verzorgster, verpleegster, inkoopster, naaister, wasvrouw, dierenverzorgerster, sociaal werkster en ga zo maar door. Omdat je 'toch niets te doen hebt' mag je vaak bijspringen op school en word je plak-lees- schoolreis en overblijf moeder. Of andere moeders die wél een baan hebben dumpen hun kinderen na school bij jou. Jij hebt toch tijd in overvloed. Die fabel moet nu maar eens uit de wereld. Iedereen kan stress of een burnout krijgen. Het moederschap is de zwaarste baan die er bestaat. Zolang het allemaal rustig verloopt gaat het meestal nog wel. Maar bij extra spanning in je relatie of bij problemen rond de kinderen barst de bom. Als je rond de 35-45 jaar bent gaat ook vaak de zorg voor je ouders meespelen. Als deze goed gezond zijn heb je geluk, want veel vrouwen doen er naast de zorg voor gezin ook nog even de zorg voor hun ouders bij. Heb je een huilbaby of een kind met gedragsproblemen kan dit erg veel van je vergen. Kleine maar ook grotere kinderen kunnen je ook letterlijk uitwringen. Als kinderen de puberteit in gaan zie je dat je lieve gehoorzame dochter of zoon verandert in een onwelwillende nukkige 'ik doe alles anders dan jij wilt tiener'. Je hebt gelukt als jouw tiener zonder kleerscheuren de puberteit doorkomt. Velen zoeken hun heil in drugs en drank of pillen. Krijgen soms eetstoornissen of gaan met verkeerde vrienden om en ga zo maar door. Het moederschap is zwaar. Soms heel zwaar.
'Toen mijn kinderen klein waren dacht ik dat dat de zwaarste periode zou zijn. Nadat de jongste 12 was geworden ben ik weer een baan gaan zoeken. Ze waren nu groot genoeg. Het is mij enorm tegengevallen. Ik wist niet dat pubers nog zo veel begeleiding nodig hebben. Als je niet uitkijkt komen ze op het verkeerde pad. Vrienden slepen hen mee in de wereld van drugs sex en alcohol. Waren onze ouders vroeger bang voor een zwangerschap nu zijn ouders dat voor talloze dingen meer. Stel dat je kind hiv besmet thuiskomt of dat iemand een pil in haar drankje doet. Ik moet vaak elke avond bijspringen met huiswerk. Ze door examentijden heen slepen en ze zijn teleurgesteld als ze hun verhaal niet kwijt kunnen omdat ik zoveel te doen heb. Daarnaast krijg je de echte pubermentaliteit. Deuren slaan, brutaal zijn. Vreselijk. De sfeer in huis is niet leuk meer. Ik werk 30 uur per week maar kom uitgeput thuis. Daar staan dan 3 pubers ruzie te maken. Geen één die uit zich zelf het eten op zet. Het valt me zwaar tegen!'
anoniem
'Als kind droomde ik al over het moederschap. Als ik met de kennis die ik nu heb het over moest doen zou ik waarschijnlijk geen kinderen meer nemen. Mensen vinden dat hard klinken maar ik meen het echt. Ik heb 2 kinderen. Een lief meisje maar o zo eigenwijs. Ik word er zo moe van. Ik weet dat ik grenzen moet trekken maar het kost zoveel energie. Elk onderwerp of het nu een broek aantrekken of eten is, lijkt een veldslag. Dan geef ik maar toe om er af te zijn. Mijn zoontje is enorm druk. Ik kan nergens op visite of ze kijken me de deur uit. Hij heeft vrijwel geen vriendjes. Op school gaat het slecht. Ik heb 20 uur per week gewerkt maar zit nu in de ziektewet: overspannen. Moet er niet aan denken dat ik weer aan het werk moet. Het is voor mij heel anders dan ik dacht. Ben vrijwel altijd nerveus. Kan nooit eens ontspannen omgaan met ze. Het draait altijd op huilen uit of vechtpartijen. Soms verlang ik intens terug naar de tijd dat we samen waren.'
annemarie
Overmatige stress
Bij langdurige stress krijg je klachten. Dit zorgt voor ander gedrag. Je kunt agressief zijn of je wilt met rust gelaten worden. Vaak zijn de kinderen om je heen al te veel. Je kunt in de supermarkt opeens in paniek raken en weet niet waarom. Vrouwen willen weg uit huis maar weten niet waarheen. Je lijf wilt vluchten! Je zult ook niet goed meer tegen problemen kunnen. Het word je allemaal te veel. Soms zoekt iemand troost in drank of medicijnmisbruik.
Stressklachten zijn bijvoorbeeld:
Overspannen of burnout?
Bij langdurige stress loop je kans op overspannenheid of een burnout. Deze twee kreten betekenen eigenlijk een beetje hetzelfde. De rek is eruit. Je bent letterlijk opgebrand! Alleen zie je vaak dat men van overspannen spreekt als je met relatief weinig rust nog bij kunt tanken. Als de energie echt helemaal op is en een beetje rust niet meer afdoende is spreekt men in het algemeen over een burnout.Als je de termen op een rijtje zet is het dus:
langdurige stress - overspannen - burnout
Een burnout lijkt zich meestal spontaan te uiten. Vaak hoor je vrouwen zeggen: 'nú kan ik niet meer', terwijl ze de dag ervoor nog 20 zaken tegelijk konden regelen. Natuurlijk is er een hele lange aanloop naar een burnout toe. Soms wel jaren. Maar we lopen op onze tenen tot de reserves letterlijk op zijn. Er zijn altijd al klachten die zich maanden zo niet jaren van te voren manifesteren. Maar die zien we niet of willen we niet zien. Dat instorten kan een heel beangstigende ervaring zijn. Mensen die midden op de snelweg ineens een enorme paniekaanval krijgen of op vakantie vastlopen.
Waarom krijg je een burnout?
Ieder mens heeft draagkracht en draaglast. Zie het als een weegschaal. Deze weegschaal moet in balans zijn. Draagkracht is wat je kunt dragen en draaglast is wat je moet dragen. Het verklaart ook waarom de één sneller een burnout krijgt dan de ander. Ieder mens heeft een eigen hoeveelheid draagkracht. Bij een burnout helpt het niet om even rustig aan te doen. Vaak horen moeders dat ze enkele weken de ziektewet in kunnen of dat een oma enkele weken bij zal springen. Van te voren raken ze dan al in paniek. Dán al, zo kort?! Bij een burnout heb je het gevoel volledig in elkaar te zijn geklapt en verwacht je niet dat dit zich snel zal herstellen.
Kenmerken van een burnout:
- Werken of je kinderen verzorgen: het is je allemaal te veel.
- Je bent uitgeput en niet in staat om iets te doen
- Een klein klusje kan je totaal overstuur maken. Je brengt het niet meer op.
- Je wilt rust
- De neiging je te isoleren
- Extreem gevoelig of apathisch
- Slaapproblemen
- s ' nachts drijfnat van het zweet wakker worden
- Fouten maken
- Cynisme
- Boosheid
- Wanhoop
- Bij een burnout voel je je ook vaak erg down. Samen met de huisarts zul je moeten uitzoeken of dit niet overgaat in een depressie.
Het streven naar perfectie
Vrouwen zijn vaker dan mannen erg perfectionistisch. Als we iets doen doen we het goed. Onderling is er tussen vrouwen ook veel rivaliteit. Je zegt niet graag dat je uitgeput bent door je kind of dat je baalt van het buiten de deur werken. Niemand wilt een zwakke plek toegeven. Maar is dat wel een zwakke plek? Het aangeven van je grenzen laat zien dat je goed voor jezelf zorgt en daar draait het om. Wij zorgen voor onze kinderen, partner, ouders, buurvrouw, en wie dan ook maar niet voor onszelf. Hoe vaak geef jij je kinderen geen vitamines en vergeet je zelf iets in te nemen? Wij stellen altijd anderen boven onszelf. Maar door op te branden hebben de mensen om je heen ook niets aan je. Je wordt boos op hen omdat zij jou al die energie ontnemen. Je kunt perfectionisme dus ook zien als iets wat niet zo positief is. Je berooft jezelf van iets wat je zo hard nodig hebt: rust. Het is geven en nemen. Maar als je alleen maar geeft en nooit iets terugkrijgt of neemt zal de weegschaal naar de verkeerde kant doorslaan. De maatschappij maakt het je ook niet gemakkelijk. Kijk eens om je heen! Je ziet mensen die áltijd bereikbaar zijn, die bellend door het leven gaan. Nergens kun je meer ontsnappen aan dwingende rinkeltjes en belletjes. Mobieltjes, laptops, Voicemails, zorgen ervoor dat anderen je altijd kunnen vinden (of heet het soms lastig vallen?). Daarbuiten hebben we i-pod en de mp 3 speler die voor geluid zorgen en kunnen we eindeloos met elkaar praten op msn. Is er nog één plek in huis waar je rust hebt? Een veel gemaakte fout is dat je de slaapkamer heb volstaan met apparatuur. Muziek, telefoon, televisie. Er is nooit stilte. Tv kijken lijkt een rustpunt maar is dat niet. Alle informatie die je opslaat moet worden verwerkt. Bij stressbeelden krijgt je lijf ook stress. Deze kan niet weg omdat je stil zit. Dit zorgt vaak voor slaapproblemen.
Alle indrukken, bewust of onbewust kosten je lijf veel energie. Negatieve berichten slaan op in je hersenen. Je voelt je niet happy. Te veel flitsen, harde muziek e.d. zorgen voor hoofdpijn en een gevoel alsof je hoofd overvol zit. Je zenuwstelsel staat op scherp omdat het constant alert is op geluiden, rinkels en piepjes. Het zorgt voor overbelasting. In bed moet je je omschakelen. De tv met zijn snelle beelden gaat uit en opeens moet je rusten. Weet je hoe snel de maatschappij is geworden de afgelopen 20 jaar? kijk eens naar een film uit de jaren '70. De traagheid. Toen vond je het beslist niet traag! Nu wel. Omdat ons levenstempo enorm hoog is geworden. Vergelijk je jeugd zonder pc, mobieltje en I-pod eens met nu. Wat een drukte is er bij gekomen! Er is ook nog nooit zoveel stress geweest als momenteel!
Meer stressfactoren
Onze voeding zorgt voor nog meer stress. We zijn moe na een lange dag en halen een snelle hap. Deze voeding zit vol met suiker en slechte vetten. Dit zorgt voor een onstabiel bloedsuiker. Zie voor meer informatie: hypoglykemie. Ook hebben we tegenwoordig altijd haast. Je ziet zelden iemand rustig in de rij bij de kassa staan. Iedereen kijkt op zijn klokje. Deze haast zorgt ervoor dat je lichaam eraan went altijd opgejaagd te zijn. Veel moeders kunnen niet eens meer rustig op de bank zitten! De meeste moeders voelen zich trouwens veel te schuldig om dit te doen! Even lekker met een boek of de krant brengt gedachten met zich mee als: 'ik ben lui!, iedereen werkt en ik niet!
Onthaasten
De nieuwe trend heet onthaasten. Het is een mooi woord voor gas terugnemen. Van de kleine dingen genieten. Dat zal kunnen betekenen dat je minder gaat werken of meer dingen uit zal besteden. Hoe je gas terug neemt is natuurlijk heel persoonlijk.Onthaasten betekent tijd voor jezelf. Tijd om stil te staan bij de kleine dingen van het leven
Het stress of burnout consult
In Nederland krijg je bij stress of burnout het advies te gaan praten met een psycholoog of therapeut. Op zich prima maar aan de lichamelijk kant doet men zelden iets. In je lijf gebeurt veel bij stress. Je kunt dan denken aan:
Het is goed om het lichaam te ondersteunen met supplementen en natuurgeneeskunde. Je kunt hiervoor een consult aanvragen.
We werken dan aan:
- Het omhoog trekken van je weerstand
- Het tot rust brengen van je zenuwstelsel
- Een volwaardig voedselpatroon
- Aanvulling essentiele stoffen als vitaminen en mineralen
- We kijken naar je hormoonhuishouding, hersenstofjes e.d.
- Meer informatie kun je hier vinden.
